Küresel piyasalarda petrol ve altın fiyatları, Orta Doğu’dan gelen barış haberleriyle yön değiştirdi. Brent petrolün varil fiyatı, ABD’nin İran ile bir mutabakat zaptı imzalama aşamasına geldiğine dair çıkan haberlerin etkisiyle yüzde 9,3 oranında düşerek 99,62 dolara geriledi. WTI petrolü ise 91,54 dolara kadar düştü.
Tahran ve Washington arasındaki müzakerelerin ilerlediğine dair bilgiler, piyasalarda yeni bir heyecan yarattı. Beyaz Saray ile İran yönetimi arasında savaşı sona erdirecek tek sayfalık bir anlaşmaya oldukça yaklaşıldığı bildiriliyor. Daha önce benzer barış iddialarını hemen yalanlayan İran, bu kez müzakerelere açık olduklarını doğruladı.
Barış umutları, küresel piyasalarda jeopolitik risk priminin azalmasına ve fiyatların yeniden şekillenmesine neden oldu. Kapalıçarşı’da gram altın, yüzde 3’lük bir artışla 6 bin 804 TL’den işlem görmeye başladı. Serbest piyasalarda gram altın da yüzde 3,48 artarak 6 bin 853 TL seviyesine yükseldi. Ons altın ise yüzde 3,51’lik bir artışla 4 bin 717 dolara ulaştı.
Borsa da bu olumlu havadan etkilendi. BİST 100 endeksi, 14 bin 952 TL seviyelerine çıkarak yüzde 3’lük bir artış kaydetti.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, CNBC’ye verdiği demeçte, Washington’dan gelen 14 maddelik taslağın resmi olarak değerlendirmeye alındığını açıkladı. ABD’li yetkililere göre bu metin, iki ülkeyi savaştan çıkararak daha kapsamlı nükleer müzakerelere geçiş için bir temel oluşturuyor. Axios’un haberine göre, savaşın başlangıcından bu yana iki ülke arasında imzaya bu kadar yaklaşan bir durum yaşanmamıştı. Tahran’ın, ana başlıklarla ilgili nihai yanıtını 48 saat içinde vermesi bekleniyor.
Barış görüşmelerine zemin hazırlayan önemli adımlardan biri, ABD Başkanı Donald Trump’tan geldi. Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki askeri ablukayı içeren “Özgürlük Operasyonu”nu askıya alarak diplomasinin önünü açtı. Görüşmelerin arka planında ise Jared Kushner ve Steve Witkoff gibi tanınmış isimlerin yürüttüğü gizli bir diplomasi çalışması bulunuyor.
Sızan mutabakat metnine göre, Hürmüz Boğazı üzerindeki tüm kısıtlamalar karşılıklı olarak kaldırılacak. Eğer anlaşma sağlanırsa süreç şu şekilde işleyecek: 30 günlük ara dönemde silahlar susacak ve müzakereler İslamabad veya Cenevre’de devam edecek. İran, uranyum zenginleştirmeyi durduracak; ABD ise İran’ın dondurulan milyarlarca dolarlık fonunu serbest bırakacak. İran ayrıca, elindeki yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarma taahhüdünde bulunacak. En kritik mesele ise nükleer faaliyetlerin durdurulma süresi olacak; ABD, en az 12 ila 15 yıllık bir moratoryum talep ediyor. Ayrıca BM denetçilerine İran’da “ani baskın” yapma yetkisi verilecek. Anlaşmanın nihai koşulları önemli. Eğer müzakereler başarısız olursa, ABD ordusu Hürmüz’deki askeri operasyonlara ve ablukaya derhal geri dönecektir.
